Bouwverslag van M.B.S. EL 101

De bouw van Maas Buurt Spoorweg Mij. EL 101 post-bagagewagen is

begin juli 2022 gestart in de M.B.S. werkplaats.

De wens om een eigen gebouwde post-bagagewagen in het materieelbestand te bezitten, wordt hiermee vervuld.

Omdat alle M.B.S. motorwagens werden verbouwd uit serie EL 101-106, de EL 101 uitgezonderd, toont

deze post-bagagewagen de oorspronkelijke uitvoering van deze serie wagens.

Een opsomming van deze verbouwingen:  EL 101    ongewijzigd

                                                                         EL 102    in 1938 verbouwd tot motorwagen D V

                                                                         EL 103    in 1937 verbouwd tot motorwagen D IV

                                                                         EL 104    in 1936 verbouwd tot motorwagen D III *

                                                                         EL 105    in 1935 verbouwd tot motorwagen D II *

                                                                         EL 106    in 1934 verbouwd tot motorwagen D I *

(* D I, D II en D III reden in combinatie met de rijtuigen AB 12, AB 13 en AB 14)

De vermoedelijke reden waarom men is begonnen met de EL 106 is, dat als er twee post-bagagewagens

zouden zijn verbouwd, de overige een sluitende serie zouden blijven vormen.

Deze post-bagagewagens leenden zich uitstekend tot deze verbouwingen, waarbij het frame-deel tussen beide

draaistel-taatsen alleen bij de El 102 en EL 103 werd verzwaard, om de zware dieselmotor en generator te kunnen dragen, zonder overmatige doorbuigingen.

Bij de EL 106, EL 105 en EL 104 stonden de dieselmotor, generator en appendages op een afzonderlijk frame.

De eerder genoemde EL 101 bleef uiteindelijk ongewijzigd, maar het vermoeden bestaat dat de bouw van een zesde motorwagen om alle stoomloc's te kunnen vervangen (dit zou in 1940 de D VI zijn geworden), door

de uitbraak van de 2e Wereldoorlog, werd verhinderd.

We zullen het echter nooit weten...

 

De bagage-afdeling bevond zich 2/3 rechts van het midden en het post-afdeling 1/3 links ervan.

Bij de EL 106, EL 105 en EL 104 werd de post-afdeling gebruikt als cabine, waarbij beide toegangsdeuren

ongewijzigd konden blijven.

Dit werd gekenmerkt als de voorzijde en dit is nog steeds zo bij de R.T.M. M 67.

De EL 103 en EL 102 kregen voor en achter 'n stuurstand (deze was korter dan bij de EL 104 - EL 106), dit

waren losse locomotieven (bij de M.B.S. noemde men deze 'Trekkers').

Aan de buitenzijde bevond zich een brievenbus en een toegangsdeur aan beide zijden in de post-afdeling, terwijl de bagage-afdeling aan weerszijden een grote schuifdeur had en een deur in de kopwand.

Tevens had de post-afdeling een post sorteer inrichting, maar geen doorloop mogelijkheid en was de hele wagen uitgerust met gasverlichting.

Ook deze EL 101 werd in de eerste maanden van 1946 verkocht aan de R.T.M. in Rotterdam en arriveerde met al het andere rollend materieel van de M.B.S. in april 1946 op het Handelsterrein aldaar.
Ze is nimmer met een R.T.M. nummer in dienst gesteld en omgespoord, de draaistellen werden in 1954 na omsporing,

met de twee tractiemotoren van de R.T.M. M 74, gebruikt voor de R.T.M. M 1807 'Scholekster'.

Het oude frame met de restanten is uiteindelijk in 1955 gesloopt en op papier afgevoerd.

Ex. MBS 101, Handelsterrein, april 1946_colorSAI_result.jpg

M.B.S. EL 101 op het Handelsterrein te Rotterdam na aankomst uit Gennep, 20 april 1946.

Net als al het andere M.B.S. materieel had het enorm veel oorlogsschade opgelopen

1912 tekening materieel042NEG.jpg

Een kopie van de originele tekening uit 1912 van M.B.S. EL 101-106 is gebruikt voor de bouw van het model.

 

MBS EL 101 Gnp 15-8-1942_colorSAI_result.jfif

M.B.S. EL 101 op het remiseterrein te Gennep, 15 augustus 1942.

Zoals ook de EL 103 en EL 104 en ander zelfbouw materieel zijn gebouwd, wordt begonnen met

het op maat maken, uitrichten, verzwaren en samenstellen van het frame.

De taatsen hebben een iets andere oplegging dan het overige materieel, doch dit is niet bezwaarlijk.

Het uitwisselen van draaistellen is in model geen noodzaak, in tegenstelling tot het grootbedrijf.

IMG_1159.HEIC

De framebalken zijn aan elkaar gelast voor verdere afbouw

IMG_1164.HEIC

Het frame van de EL 101 heeft hier het ballast gewicht al in het midden voor gunstige rij-eigenschappen plus beide draaistel taatsen.

IMG_1165.HEIC

De volgende stap is het tijdelijk monteren van de draaistellen, al is nog niet helemaal duidelijk welk type eronder komen.

De draaistellen die er nu onder zitten, zijn de originele, ooit vervaardigd voor de AB 14.

Voor betere rij-eigenschappen van de AB 14 zitten daar standaard LGB draaistellen onder.

IMG_1166.HEIC

...met assen gemonteerd...

IMG_1167.HEIC

...en 'op z'n pootjes' gezet op het testspoor.

De volgende stap is de hoogte van het frame afstellen t.o.v. het spoor, opdat de buffers ook de juiste hoogte krijgen.

IMG_1174.HEIC

Het stootwerk is reeds gemonteerd, evenals de staande profielen welke de uiteindelijke opbouw vormen.
Wanneer de kroonlijst (dit zijn de liggende profielen die het dak dragen) erop zit, kunnen de staande profielen aan het frame worden geklonken, nu zit alles nog gesoldeerd.

IMG_1175.HEIC

Een close-up van de oude draaistellen van de AB 14.

Omdat de rij-eigenschappen van deze draaistellen onbekend zijn, zal vooraf uitgebreid proef gereden worden.

Ook de EL 101 krijgt gelagerde assen zoals de rijtuigen deze ook hebben.